In Vasse buigen ouders zich samen met school en verenigingen over een vraag die elke ouder herkent: hoe kunnen we zorgen dat onze kinderen zo gezond en veilig mogelijk opgroeien? Hoe ga je om met de opvoeding in een steeds veranderende wereld? Vijftig inwoners gingen met elkaar in gesprek. “We zien dat ouders behoefte hebben om met elkaar te sparren over gedeelde vragen en elkaar te helpen”, vertelt Eline Lansink-Busscher van de kerngroep ‘Opgroeien in Vasse’. In het gezin van Eline is er nog geen discussie of er al een mobiele telefoon voor de kinderen moet komen. De twee jongste zoons zijn twee en vijf en de oudste is net acht geworden. Maar Eline weet dat het moment snel komt. En dan? Beweeg je mee als andere ouders in de klas dat doen? Of houd je de boot af, met het risico dat jouw kind de enige is zonder telefoon? “Als je straks voor die keuze staat, wil je weten hoe andere ouders erin staan”, zegt Eline. Daarom klopte ze aan bij de gemeente Tubbergen om te kijken of ze samen aan de slag konden met de vraag van inwoners en ouders. De gemeente helpt haar om de kerngroep ‘Opgroeien in Vasse’ op te starten, een kerngroep van zes dorpsgenoten die het belangrijk vindt om in het dorp het gesprek aan te gaan. Niet met regels of adviezen, maar door ouders, leerkrachten en mensen van verenigingen bij elkaar te zetten. Om te praten over wat ze belangrijk vinden in het opgroeien van hun kinderen.
Beginnen vóórdat het speelt
Bewust zijn is de eerste stap, daarom zijn de ouders van kinderen in groep 4 en 5 uitgenodigd voor een verkennend gesprek. Juist nu de meeste dilemma’s nog niet acuut zijn. “Over een paar jaar gaat het over telefoons, daarna over uitgaan en over middelen zoals vapen, alcohol en drugs”, zegt Eline. “Als je dan al een basis hebt met elkaar, als je weet hoe andere ouders erin staan, kun je die gesprekken veel makkelijker voeren.” Afgelopen oktober organiseert de gemeente Tubbergen samen met de kerngroep ‘Opgroeien in Vasse’ een eerste bijeenkomst. Op uitnodiging van de gemeente krijgen de ouders een presentatie van GGD Twente (de regionale gezondheidsdienst) en het Trimbos-instituut (het landelijke kenniscentrum voor mentale gezondheid). Wat zijn risicofactoren voor jongeren? Wat werkt beschermend? Na de presentaties gaat de groep met elkaar in gesprek. Er is veel enthousiasme om samen aan de slag te gaan met diverse thema’s. Naast schermgebruik, komen ook groepsdruk, mentale gezondheid en pesten aan de orde. Vijfentwintig ouders en betrokkenen van verenigingen en de basisschool willen zich hiervoor inzetten. Een tweede bijeenkomst in januari volgde. “De bedoeling is dat we stap voor stap meer ouders en inwoners willen betrekken, onder andere via een nieuwsbrief en themabijeenkomsten.”
Breed draagvlak
In korte tijd worden drie werkgroepen opgericht voor ouders van leeftijdsgenoten, school en ouders, en ouders en verenigingen. De Mariaschool doet mee, maar ook de voetbalverenigingen SV Vasse en VMC, de scouting en carnavalsverenigingen CV Mander en DKW Vasse. De ideeën en keuzes voor de onderwerpen en acties komen uit het dorp zelf: de werkgroepen geven er uitvoering aan en bepalen zelf hoe ze dat het beste kunnen doen. De kerngroep ondersteunt, verbindt en faciliteert het hele proces. “Dat is ook de kracht”, zegt Eline. “Kinderen gaan naar school, naar de voetbal, naar carnaval. Als al die plekken dezelfde richting op bewegen, maakt dat verschil.” Het gaat niet om regels opleggen, benadrukt Eline. “Het is niet zwart-wit, niet goed of fout. Iedereen heeft z’n eigen opvoedovertuiging en dat mag ook.” Maar het helpt als je met een grote groep dezelfde kant op beweegt. “Als je samen dingen afspreekt, dan hoef je niet als enige ouder nee te zeggen.” Zo ontstaat er een soort gedeeld grijs gebied, noemt Eline het. Geen strakke regels, maar een gezamenlijke richting. “We hoeven het echt niet allemaal met elkaar eens te zijn en elkaar te vertellen hoe het moet, maar om elkaar te helpen bij de opvoedvragen die iedereen herkent. We weten hoe sterk de saamhorigheid in Vasse is. Juist daar willen we op voortbouwen.”
Verantwoordelijkheid bij volwassenen
“We wensen dat elk kind zichzelf mag zijn en vrij kan opgroeien”, zegt Eline. “Meer oog voor diversiteit, dat kwam heel sterk naar voren. Maar ook dat mentale gezondheid bespreekbaar wordt. Dat kinderen zich veilig voelen.” Daarbij hoort een belangrijke verschuiving in denken: de verantwoordelijkheid ligt niet bij het kind, maar bij de volwassenen. “Dat hebben we heel duidelijk met elkaar afgesproken”, zegt Eline. “Het is niet aan kinderen om zich te weren tegen groepsdruk of sociale media. Het is aan ons, ouders, school en verenigingen om die omgeving zo positief en veilig mogelijk te maken.”
Kleine stappen
Ondertussen zijn de eerste praktische afspraken er al. Bij de voetbalvereniging wordt de zaterdag rookvrij en er wordt nu bijvoorbeeld gesproken over geen alcohol schenken tijdens jeugdactiviteiten. Geen grote campagnes, maar keuzes die ontstaan doordat de inwoners van Vasse met elkaar praten over wat ze willen voorleven. “Het is best spannend om je uit te spreken”, geeft Eline toe. In een dorp waar iedereen elkaar kent, praat je niet zo makkelijk over hoe je thuis dingen aanpakt. Maar juist daarom is het zo waardevol, vindt ze. “Dan merk je dat anderen ook met dezelfde vragen zitten en er veel waardering en openheid is als er ruimte is voor dit gesprek.”
Meepraten over opgroeien in Vasse?
‘Opgroeien in Vasse’ komt voort vanuit OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving), een programma van de gemeente Tubbergen. Het idee: als ouders, school en verenigingen samenwerken, groeien kinderen gezonder en veiliger op. De kerngroep ‘Opgroeien in Vasse’ bestaat uit zes personen (Charissa Bernds, Bija Hop, Imke Bos-Everlo, Ellen Wenneger, Lieke Uijterschout en Eline Lansink-Busscher (coördinator). Wil je meer weten, meedenken of in contact komen met één van de leden van de kerngroep? Neem contact op met dorpsondersteuner Annette Oude Vrielink via a.oudevrielink@noaberkracht.nl.
Beleidsinzet voor een gezonde leefomgeving voor jongeren
In de gemeente Tubbergen werken organisaties, scholen, ouders, verenigingen en de gemeente samen aan een gezonde leefomgeving voor kinderen en jongeren. Dit gebeurt vanuit de overtuiging dat gezond gedrag alleen duurzaam verandert als ook de omgeving verandert. De cijfers onderstrepen het belang van deze gezamenlijke inzet. Slechts 22% van de jongeren in de gemeente Tubbergen voldoet aan de beweegnorm en 29% heeft te maken met overgewicht. Daarnaast geeft 34% aan in de afgelopen vier weken dronken of aangeschoten te zijn geweest. Ook worden het gebruik van social media en het gevoel van uitgesloten worden genoemd als belemmerende factoren voor het welzijn van jongeren. Tegelijkertijd blijkt dat het stellen van duidelijke regels door ouders en opvoeders juist helpend is bij het bevorderen van gezond gedrag.
Foto (C) Willem van Walderveen